لِلْمُؤْمِنِينَ ) : اين كتابى است كه بر تو نازل شده ، پس دلتنگ و رنجيده خاطر مباش ، كه مردم را بدان بيم دهى و براى مؤمنين يادآور باشد ) ، ( كتاب ) به منظور عظيم شمردن نكره آورده شده و آن را با وصف نزول ، بدون ذكر فاعل بيان نموده تا دلالت بر نزول دفعى و يكباره و نيز دلالت بر بزرگداشت آن بنمايد و آنگاه مىفرمايد : هرگز از دشوارى تبليغ و دعوت رنجيده خاطر مباش ، چون قرآن كتاب مباركى است كه بوسيلهء آن بايد تمام مردم را انذار نمايى و بيم دهى و همچنين اين كتاب مايه تذكّر براى مؤمنين است ، زيرا تنها مؤمنان هستند كه با كلمات الهى متذكّر مقام الوهيّت پروردگارشان مىشوند و دلهايشان به واسطهء آن آرامش مىيابد و چشمانشان از آن روشن مىگردد . ( 3 ) ( اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَ لا تَتَّبِعُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ ) : ( آنچه را از جانب پروردگارتان به شما نازل شده پيروى كنيد و غير از آن را پيروى نكنيد و به دوستى و سرپرستى مگيريد ، امّا چه اندكند كسانى كه متذكّر مىشوند ) ، آنچه از جانب پروردگار نازل شده همان قرآن است كه مردم را به حقيقت اعتقاد و عمل دعوت مىنمايد و پيروى از قرآن كنايه از داخل شدن تحت ولايت خداى سبحان است و آنگاه مىفرمايد غير از خدا اولياء ديگر را پيروى نكنيد چون اولياء كثير ديگر همه پوچ و خيالى مىباشند و امّا گروه اندكى متذكّر اين معنا هستند ، چون اگر متذكر مىشدند مىفهميدند كه خدا پروردگار آنهاست و جز او پروردگار و ولّى ديگرى وجود ندارد . ( 4 ) ( وَ كَمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها فَجاءَها بَأْسُنا بَياتاً أَوْ هُمْ قائِلُونَ ) : ( و چه بسيار آباديهايى كه ما آنها را هلاك كرديم و عذاب ما در دل شب يا هنگام خواب نيمروز به نزد آنان بيامد ) ، اشاره به سنّت الهى است كه خداوند درباره مشركين امم گذشته جارى ساخته و آن سنّت اين است كه وقتى مردم ، غير از خدا اولياء ديگرى اتخاّذ مىكردند خداوند آنها را به عذابى در شب يا روز مبتلا مىساخته و هلاك مىنموده ، ( بيات ) به